Сүхийн биш Чингисийнх болсон төв талбай дээр хятад ажилчид жагсч, тэмцэл өрнүүлэхээр бөөнөөрөө цуглаж байсныг Монгол цагдаа нар зогсоожээ. Ши Жинпин даргынхаа айлчлалыг угтан ийм алхам хийсэн тэдгээр хятадууд шалтаг шалтгаанаа цалингаа авч чадаагүйн улмаас хэмээн томорч байна. Хэдийгээр тэдгээр хятадууд амин зуулгаа хөөн Монголын нутаг дэвсгэр дээр ажиллаж байж болох ч, хувь компанийн удирдлагуудын өгч дийлээгүй цалингийн асуудлаар Чингисийн талбай дээр, Монгол Төрийн ордны гадаа жагсч чарлах дээрээ юм арай ч тулчихаагүй байлтай. Улсын хууль цааз, халдашгүй дархан байдал гэж юм бий. Хэрэв тэд Монгол Улсад хууль ёсны дагуу ажиллаж байгаа юм бол, тухайн компанид нь үйлдвэрчний хороо гэж байдаг юм бол тэр шугамаараа асуудлаа хэлж ярьж болох. Харин Монгол Улсын төв талбай дээр цалин цавууны асуудлаар жагсч, тэмцэх нь зохистой асуудал биш ээ.
Хэрэв манай Монгол иргэд БНХАУ-ын Тянь Аньмины талбай дээр жагсвал юу болох бол. Шулуухан хэлэхэд хятадын шоронд хоригдох нь гарцаагүй. Угаас хятадууд хууль журам зөрчсөн гэж үзвэл үг дуугүй аваачаад хорьчихно. Тэд олон юм ярих ч үгүй. Энэ дашрамд дуулгахад, энэ оны эхний 7 сард хилийн чанадад манай улсын нийт 169 иргэн гэмт хэрэг, зөрчилд холбогдсоны 106 нь БНХАУ-д гэдгийг хэлэх нь зөв байх. Ерөөс хятадын нутаг дэвсгэр дээр эвгүй гишгэх эрх хэнд ч байхгүй гэдгийг бид эрхбиш мэдэхтэйгээ болсон. Гэтэл хятадууд манай нутаг дэвсгэрийг тааваараа эзэгнэх дур сонирхолтой нь ийм байр байдлаас нь ойлгогдсоор байгаа юм.
Ер нь бол ашигт малтмалын ордуудын лиценз олголт замбараагүй байсантай хятад ажилчдын монголыг чиглэсэн урсгал шууд холбоотой байж ирсэн гэдгийг хэлье. Нийтлэлч А.Баатархуяг “...Монголын өргөн уудам талын хаа нэгтэй огт хяналтгүй ашигт малтмал олборлодог маш олон хятадын компаниуд бий болсныг бид бараг өдөр бүр илрүүлж байна. Тэд ажиллах хүчнээ өөрсдөө оруулж ирдэг ба ашигт малтмалын лицензийг орон нутгийн авилгачдыг хахуульдах замаар гартаа оруулж аваад орон нутгийн эрх баригчид, цагдаагийнхны хамгаалалт дор үйл ажиллагаагаа явуулдаг. Өөрөөр хэлбэл Хятадуудыг орогнуулагч нь Монгол хүн өөрөө.” хэмээн бичсэн байдгийг дурдахад илүүц үл болох биз.
Эцсийн дүндээ хятадуудыг давраасныхаа горыг хэн үүрэх вэ. Монголчууд нь биеэрээ үүрэх вий.





М.Мөнхжин
Сэтгэгдэл (49)