“Та нар энэ үзүүлбэрээ жил бүр давтдаг уу” гэж түрүү жилийн наадмыг ирж үзсэн гадаадынхан энэ жил гайхан асуусан гэнэ шүү. Нээрээ бид чинь жил бүр нэг л юмаа давтаж үздэг юм биш биз? Но-той шүү, но-той. Жуулчид ингэхэд орчуулагч авах мөнгөгүй тэгтлээ эмзэг болсноо манай наадмын комиссынхонд уламжилсан юм болов уу. Англи синхрон орчуулгатай наадам үзээд амьд явахад гайхмаар зүйл дуусахгүй юм даа. Ард түмний хайртай хүү “Харанга”-ын Лхагваа яг ноднингийн дээлтэйгээ, яг ноднингийнх шиг морь нь хазайхад энэ жил тогтолгүй хоёулаа унаж орхив. Яасан байх нь, түрүү жилийн дутуугаа ингэж гүйцээсэн байх нь уу. Үргэлжлэлийг дараа жилийн наадмаар үзүүлье гэж Со хэлснийг бид анзаараагүй орхижээ, янз нь.
Манай Со ч харагдах байдал нь яг Чингис ээ, Чингис. Тэр харцны тавилт, алхаа гишгээ, зураг авахуулж байгаа поза ... Ярих ч юм биш. Харин Чингис өвөө маань өөрөө биелгээ биелдэг байсан билүү? Санаанд орохгүй юм туучий. Манай хүн нээлтэн дээр биелээд л алж өгч байна аа. Цэргүүдийг хүртэл тэр холоос авч ирж бүжиглүүлсэн хүн өөрөө дутах эвгүй байсан байлгүй. Шүлэг уншиж дуулахаас гадна бүжиг хүртэл хийчихдэг нас, намба, хүйсэндээ баймгүй төрмөл авьяастай нэгэн болохыг нь бид харлаа, үзлээ, мэдлээ.
Төр эргэнээ гэж. Хамгийн их ард түмэнд эрх чөлөө, ардчилсан байдлыг өгөх ёстой Ардчилсан нам маань тун хатуу хандаж байх чинь. Өмнөх өдрийн Төрийн хүндэтгэлийн концертон дээр ажиллаж байсан гэрэл зурагчид төрийн тэргүүнүүдийн зургийг дарсныхаа төлөө аппаратаа булаалгав. Яахав дээ гардаггүй зураг, явдаггүй хүн биш шкаф шиг хамгаалагчдаар сүрийг үзүүлээд лаг юм. Хамаг зургийг нь авч явж устгаад арай зодолгүй явуулсан юм байх. Наадмын өдөр яасан. Бас л хэвлэлийнхний мандатыг хүзүүнээс нь шувт татан булааж хөөж гаргаж дөвчигнөв. Цагдаа, сэтгүүлч адилхан л хүн. Гэтэл бие биенээ хялалздаг гоц үзэгдэл энэ засгийн нүүрэн дээр төгөлдөршив. Хэний захиалга вэ?
Мэдээж эргэсэн төрийн наадам дээр Төрийн дуулал эгшиглэхгүй, ер нь электро хөгжмөөр наадмаа хаасан ч яахав гэж Со гавьяат тооцоолсон бололтой. Наадмын хаалтанд “Халуун элгэн нутаг” эгшиглэв. Нээлт “Хонхны дуу”-гаар хөгжсөн хойно энэ зэрэг бол байх л болов уу. Ямартай ч тогтсон хэв маягийг эвдэхийг Со хичээсэн байх. Өөрөө ч шинэлэг хүн тулдаа энэ хүртэл “том” яваа биз. Гэхдээ дассан зүйлийг өөрчлөх аюултай.
Энэ мэтчилэн Со-гийн наадмын солиором үзэгдлийг тоочоод байвал барахгүй нь. Ямар ч өрсөлдөгчгүй ногоон гэрлээр тэр хоёр жил Төв цэнгэлдэхэд “дэвэв”. Одоо болсон гэж ард түмэн үзэл бодлоо илэрхийлж байна.
Ингэхэд улсынхаа нэр төрийг бодоод царай муутай хүмүүсийг гэрээсээ битгий гараарай гэж тодорхой хоног заасан гэв үү? Даанч тийм байх аа, 5 хоногийн амралт заагаад байсан юм. Маргааш нэг юм хотын бүх царай муутайчууд ажилдаа явцгаах нь дээ. Амралт ихдэхээр утгаа алдах юм. Ажиллаж байсан нь уг нь 10, 5 төгрөгний нэмэр ар гэртээ оруулаад зүгээр юмсан. Энэ жилдээ багтаж нийтээрээ косметик хагалгаанд орж хөөрхөн болдоггүй юм бол ирэх жил 10 хоног амрааж балрах вий дээ. Царай муутай, мөнгөггүйчүүдийн зовлоон гэж ...
У.Цахирмаа
Сэтгэгдэл (9)