Элит гэж хэнийг хэлэх вэ хэмээх асуулт хэзээд маргаан өрнүүлсээр ирсэн. Монголчуудын эртнээс улбаатай үнэт зүйлийн хэмжүүрээр бол угсаа гаралтай, удам судартай эрхмүүдийг элитүүдийн тоонд авч үздэг. Чухамдаа удам дамжсан элитүүдийн тоонд анхлан гэргийгээрээ олонд танигдаж, өдгөө удам судар, угсаа гарал төдийгүй өндөр боловсрол, гялалзсан амжилтаараа улс төрийн залуу үеийнхний дунд илүүрхэж буй Ц.Чинбат хэмээх энэ залуу ноёнтон зүй ёсоор багтана.
Унаган орос школтой, Болгарын Софийн нэрэмжит их сургуулийг олон улсын эдийн засагч мэргэжлээр дүүргэсэн ноён Ц.Чинбатыг олон нийт дуурийн залуу од, С.Мөнгөнцэцэг гавьяатын нөхөр гэдгээр нь илүүтэй танина. Энэ ноёнтны удам судар айхтар том, тэр чигээрээ төрийн зүтгэлтэн, Монголын оюун санааны элит байдаг нь санамсаргүй хэрэг биш биз ээ. Яагаад ч юм түүний угсаа гарал, удам судрынх нь намтар түүхийг харж байхад элит элитэйгээ л суудаг юм уу гэх бодол төрснийг нуух юун.
2009 онд Глинкийн нэрэмжит Олон улсын дуурийн дуулаачдын уралдаанаас эх орондоо анхны алтан медаль авчирч, шинэ зууны Монголын сонгодог урлагийн хөгжлийг дэлхийн дэвжээнд гаргасан гавьяатай С.Мөнгөнцэцэг гавьяат түүний гэргий. Тэгвэл ноён Ц.Чинбат агуу их Додийн Чойдогийн 3 дахь үеийн үргэлжлэл гэдгийг манайхан тэр бүр мэдэхгүй болов уу. Түүний аав манай урдаа барих дипломатчдын нэг, Ардын зураач, УГЗ Додийн Чойдогийн ууган хүү Ч.Цог.Тодруулбал, ах дүү гурван Цог, Гал, Дөл гурав гэж олны дунд алдаршсан эрхмүүдийн том нь болох Ч.Цог агсан насаараа Болгарт элчингээр суусан ясны дипломатч эрхэм байв. Ч.Цог агсаны аав Додийн Чойдог гуай бүр том “амьтан”.
Монголын эрт үеийн сэхээтнүүдийн нэг, 19-р зуунд амьдарч байсан Додь хэмээх латин, төвд, манж хэл бичигт нэвтэрсэн их бичгийн хүний хүү тэрээр 20-р зууны Монголын оюун санааны амьдралд томоохон үүрэг гүйцэтгэсэн түүхэн том хүн. Монголын Урчуудын Эвлэлийн хороог байгуулж, анхны даргаар нь ажиллаж байсан Д.Чойдог агсан монгол төрийн далбаа, социалист Монголын төрийн сүлд, одоогийн бүх одон медалиудын эх загварыг зуржээ. УГЗ, Ардын зураачаас авахуулаад ямар ч гавьяа шагнал байна тэр бүгдийг авсан түүнийг өөрийнхөө зурсан бүх одон медалиудаа энгэртээ зүүсэн хүн хэмээн үеийнхэн нь хошигнодог байсан гэдэг.
Тэгвэл Д.Чойдог агсаны гэргий буюу ах дүү гурван Цог, Гал, Дөлийг төрүүлсэн буянтай буурлыг З.Цэрэндулам гэдэг. Монголын дунд үеийн бүх сэхээтнүүдийн багш гэгддэг З.Цэрэндулам гуай хэл уран зохиолын багш мэргэжилтэй бөгөөд Монголын анхны балетчдыг Пермд аваачиж, их урлагт хөтөлж байсан сонин түүх бас бий. “Тунгалаг Тамир” киноны Эрдэнэ буюу анхны балетчидын нэг Баатар тэргүүтэн чухамдаа З.Цэрэндулам гуайн гараас хөтөлж, Пермд хөл тавьж байсан түүхтэй. Арваад ном гаргасан З.Цэрэндулам гуай нас дээр гарсан хэрнээ ухаан санаа саруул, хөнгөн шингэнээр барахгүй бичиж туурвисаар байгаа гэнэ лээ. Ер нь Додийн Чойдог агсаны гэр бүл, удам сударт нэг сонин тал байдаг нь гурвын тоо, хөвгүүд нь бүгд элит гэр бүлээс гаралтай бүсгүйчүүдтэй амьдрал хувь заяагаа холбодог санамсаргүй боловч санаатай юм шиг тохиолдол. Тухайлбал, Д.Чойдог агсан эцэг, эхээсээ бас гурвуулаа. Ардын багш Д.Базар, Хөдөлмөрийн баатар Д.Цэвээн , Ардын зураач, УГЗ Д.Чойдог хэмээх Монголын гурван том сэхээтэн ах дүүс.
Д.Чойдогийнх нь гурван хүүгийн ууган нь болох Ч.Цогийн тухай дээр өгүүлсэн. Тэгвэл удаах хүү Ч.Гал нь цагтаа Нийгмийг Аюулаас хамгаалах яаманд удирдах алба хашиж явсан, чадалтай чекистүүдийн нэг. Гэргий Д.Оюунцэцэг нь “Хобби” сургуулийн захирал, Москвагийн хөгжмийн консерватурыг хөгжим судлаач мэргэжлээр дүүргэсэн манай анхны мэргэжлийн хөгжим судлаачдын нэг. Мөн л дипломат гарал үүсэлтэй эрхэмсэг хатагтай байдаг.
Тэгвэл Д.Чойдог агсаны бага хүү Ч.Дөлийг манайхан Ц.Балдорж агсаны гэргий Н.Шүр хатагтайн анхны нөхөр гэдгээр нь андахгүй танина. Харьцангуй залуудаа тэнгэрт хальсан Ч.Дөл агсан эдийн засгийн харилцах туслалцах хорооны орлогч сайдаар ажиллаж байсан бөгөөд түүнийг өөд болсны дараа ээж З.Цэрэндулам нь “Миний хүүг хайрлаж явсан Н.Шүр бэрдээ баярлаж явдаг” хэмээн ярилцлага өгч байлаа.
Ах дүү гурван Цог, Гал, Дөлийн 3 хөвгүүд бас л гялалзсан амжилт гаргаж яваа нь аргагүй агуу генийн үргэлжлэл гэлтэй. Тухайлбал, Ч.Галын хүү Г.Нэмүүн хэмээх залуу карьерист эр МГУ, Америкт Колумбын их сургууль дүүргэсэн бөгөөд залуу дипломатч нэг хэсэг ГХЯ-нд ажиллаж байгаад өдгөө “Ньюком” группт удирдах алба хашиж байгаа аж.
Ч.Дөл агсаны хоёр хүү бас л хоёулаа гялалзсан карьерист ноёд бий. Том хүү Д.Гантүшиг нь тун ч нууцлаг, эх орондоо ч ховор үзэгддэг залуу ноёнтон өдгөө Солонгосын “Хьюндай” корпорацид гүйцэтгэх захирлаар ажилладаг бол удаах хүү Д.Мөнхтүшигийг нь бид загвар өмсөгч Т.Баярзулын нөхөр гэдгээр нь илүү танимхайрдаг. МАН-ын гишүүн, “Улаанбаатар” зочид буудлын захирал залуу бизнесмэн эр саяхнаас Хөрөнгийн биржийн Стратегийн асуудал хариуцсан дэд захирлаар ажиллах болсон.
Аавын талаасаа ийм арвин баялаг сонирхолтой удам судартай Ц.Чинбат ноёнтны ээж Ц.Долгорсүрэн хэмээх язгуур гарал үүсэлтэй эрхэмсэг хатагтай бий. Гадаадад боловсрол эзэмшсэн Монголын эхэн үеийн сэхээтнүүдийн нэг тэрээр Германд дээд сургууль дүүргэсэн бөгөөд цагтаа хүрээний хээнцэр хүүхнүүдийн нэг явсан гэмээр толиотой хатагтайн өвөө нь Дундговийн Доньд гүн хэмээн алдаршсан хошууны ноён. Говийн лха бурхан, Эрдэнэзуу хийдийн нэг суварга бүтээлгэж босгосон нутаг орондоо нэр хүндтэй, алдар цуутай ноён байсан нь түүхийн хуудаснаа үлджээ.
Гайхалтай ч гэмээр, сонин ч гэмээр хувь заяатай энэ удам судрын 3 дахь үеийн үргэлжлэл болсон ноён Ц.Чинбатын тухайд “Танан импекс” гидрогеологи, хайгуулын чиглэлийн компанийн захирлын алба хашдаг нууцлаг хөрөнгөтнүүдийн нэг. Гэргий С.Мөнгөнцэцэгтэйгээ Болгарт оюутан байхдаа танилцаж, гэр бүл болон хөөрхөн охинтой болсон тэд Болгарт ажиллаж, амьдарч байгаад хэдэн жилийн өмнө эх орондоо ирж суурьшсан. Олны нүднээс тун ч нууцлаг амьдардаг байсан ноён Ц.Чинбат энэ сонгуулиар Хан-Уулд нэр дэвшсэнээр олны овоо хараанд өртөж, нуувчнаасаа гарч эхэлсэн нь саяхнаас.
Сэтгэгдэл (16)